HYPOTHEEK, LEVENSVERZEKERING EN PARTNERVERKLARING

 

Het kan zijn dat u bij het afsluiten van uw hypotheek heeft gekozen voor een geldlening, waaraan een levensverzekering is gekoppeld. De rechten uit deze polis van levensverzekering worden in dat geval verpand aan de geldverstrekker (bank) door deze voor de duur van de geldlening als eerste begunstigde voor de uitkering aan te wijzen. Wanneer de polis tot uitkering komt, wordt de uitkering aangewend ter aflossing van de hypotheekschuld.

In een normale situatie (waarbij de levensverzekering niet gekoppeld is aan de hypotheek) staat de echtgenoot of partner als de eerste begunstigde voor de uitkering van deze levens- of overlijdensrisicoverzekering vermeld in de polis(sen).

Deze normale begunstiging kan ook bij koppeling aan een hypothecaire geldlening in stand blijven wanneer u een ‘partnerverklaring’ tekent.

In deze verklaring verleent de de eerste begunstigde van de polis (de langstlevende van u beiden), volmacht aan de levensverzekeringmaatschappij om bij overlijden van de echtgenoot of partner de uit de polis opgebouwde en door het overlijden vrijkomende rechten rechtstreeks aan de geldverstrekker uit te keren.

Deze partnerverklaring kan voor u fiscaal aantrekkelijk zijn.

Wanneer deze partnerverklaring is getekend komt de uitkering voor de erfbelasting uitsluitend ten gunste van de langstlevende echtgenoot/partner die daarmee, zogenaamd uit eigen middelen, de hypotheek aflost waardoor de overige erfgenamen een schuld krijgen aan de langstlevende partner/echtgenoot, welke schuld in mindering strekt op hun erfdeel.

Wanneer de partnerverklaring niet is getekend en de begunstiging geldt ten behoeve van de  geldverstrekker en niet ten behoeve van de langstlevende partner/echtgenoot, strekt de uitkering voor de erfbelasting in mindering op de hypotheekschuld en dus ten gunste van alle erfgenamen, dus zowel aan echtgenoot of partner als aan de kinderen.

Omdat de echtgenoot/partner een veel hogere vrijstelling (2016: € 636.180,00) voor de  erfbelasting heeft dan de kinderen (2016: € 20.148,00) kan het tekenen van een partnerverklaring voordeliger voor de erfbelasting zijn.

U moet wel rekening houden met een eventuele “imputatie” van een eventueel partnerpensioen op de hoogte van de vrijstelling. Dit laatste betekent dat wanneer u een partnerpensioen ontvangt de waarde hiervan wordt gekapitaliseerd en deze gekapitaliseerde waarde in mindering komt op de hoogte van uw vrijstelling. De vrijstelling is echter nooit lager dan € 164.348,– (2016).

Ook is de inhoud van eventuele testamenten en/of huwelijksvoorwaarden van invloed.

Samengevat betekent dit:
Geen partnerverklaring

  • Bank is begunstigde voor uitkering;
  • Aflossing hypotheekschuld vergroot nalatenschap;
  • Uitkering komt ten goede aan alle erfgenamen.

 Wel een partnerverklaring

  • Partner begunstigde voor uitkering;
  • Aflossing hypotheekschuld heeft geen invloed op omvang nalatenschap;
  • Uitkering komt alleen ten goede aan partner.

De partnerverklaring versterkt dus de financiële positie van uw partner.

In het oude erfrecht, toen kinderen met een beroep op de legitieme portie nog een deel van de nalatenschap konden opeisen en de langstlevende partner het risico liep in dat geval de woning te moeten verlaten, was deze partnerverklaring een enorme uitkomst en oorspronkelijk ook hiervoor bedoeld.

Met de invoering van het huidige recht (1 januari 2003) is die verzorgingspositie minder belangrijk geworden. Wanneer u gehuwd bent of als partner bent geregistreerd en overlijdt zonder een testament te hebben gemaakt, zal uw partner op grond van het wettelijk erfrecht alsnog uw gehele nalatenschap verkrijgen.

Eventuele kinderen krijgen alleen een vordering op uw partner ter grootte van hun erfdeel. Deze vordering is pas opeisbaar is bij het overlijden van uw partner.

Dit laatste geldt ook wanneer zij een beroep doen op hun legitieme portie.

Ook als u niet gehuwd of als partner geregistreerd partner bent en een testament heeft gemaakt waarbij u goede voorzieningen voor uw partner na uw overlijden heeft getroffen, is versterking van de verzorgingspositie door een partnerverklaring van minder belang.

De zaak ligt anders als u niet gehuwd of als partner geregistreerd bent en u geen testament heeft gemaakt. Uw partner is nu niet uw erfgenaam en is niet beschermd tegen erfrechtelijke aanspraken van uw wettige erfgenamen.

In dit geval is versterking van de verzorgingspositie van uw partner door middel van een partnerverklaring wel degelijk zinvol.

FISCALE GEVOLGEN
Ook al is door het nieuwe erfrecht de positie van de partner beter beschermd, het blijft belangrijk de juridische en fiscale gevolgen van het wel of niet ondertekenen van een partnerverklaring te overwegen.

Deze overweging is met name belangrijk:

  • bij het aangaan van een tweede huwelijk, als er kinderen zijn uit een vorige relatie;
  • bij ongehuwd samenwonenden;

Als de verzorgingspositie van de langstlevende al bij een testament of op andere zijde voldoende is beschermd is het voor het erfrecht, is het dus van ondergeschikt belang of er wel of geen partnerverklaring is getekend.

Wanneer u heeft gekozen voor een partnerverklaring kan deze later altijd nog worden ingetrokken.
Het is daarom belangrijk dat u in de toekomst regelmatig nagaat of de destijds getekende partnerverklaring bij gewijzigde omstandigheden in uw persoonlijke situatie of in de samenstelling van uw vermogen voor u nog wel (fiscaal) voordelig is, zodat u tijdig met uw geldverstrekker en de levensverzekeringmaatschappij kunt overeenkomen dat de partnerverklaring ongedaan wordt gemaakt en de begunstiging van de levensverzekering wordt gewijzigd.

Zoals uit bovenstaande valt op te maken, is het voor een notaris, die voor u een hypotheekakte opmaakt zonder enig inzicht in uw persoonlijke situatie, vrijwel onmogelijk u op korte termijn op de juiste wijze te adviseren met betrekking tot het al of niet ondertekenen van de partnerverklaring.

Hiervoor dient echt een berekening te worden gemaakt aan de hand van uw huidige vermogensopstelling, uw partnerpensioenen, uw testamenten, uw huwelijksvoorwaarden, de leeftijd van u, uw echtgenoot/partner en uw kinderen.

Wanneer u dit wenst kunnen wij tegen vergoeding voor u een berekening maken van de verschuldigde erfbelasting bij overlijden van u en uw echtgenoot/partner voor de situatie wanneer de partnerverklaring niet van toepassing is en de situatie waarin deze wel van toepassing is.

Alleen dan kunt u de juiste keuze maken. U dient er wel rekening mee te houden dat ook deze berekening slechts een momentopname is.

Voor een uitgebreidere toelichting en voorbeeldberekeningen kunt u op deze link klikken waarbij u wordt doorverwezen naar elders op deze site beschikbare documentatie.

 

Adres:

Lichtenauerlaan 138 (Brainpark II) 3062 ME Rotterdam

telefoon:

010-2425400

email:

info@vadnotarissen.nl